Çocuklar İçin Felsefe ve Cesaret Tartışması

Çocuklar büyük sorular sorduğunda genellikle şaşırırız. Farklı ve derin düşünebildiklerini görmek hoşumuza da gider. Bilinen bir şey var: çocukların eleştirel düşünme becerisi, etrafındaki yetişkinler tarafından desteklendiği ölçüde gelişiyor.

Özge Özdemir, P4C Uygulaması.

Cesaret Nedir? On Yaşındaki Çocukların Düşünceleri

Çocukların çoğu felsefenin ne anlama geldiğini bilmez, ama kolayca cevaplanamayan büyük sorular deyince hemen anlarlar. Mesela en iyi arkadaşının kim olduğunu söylemek kolaydır, ama “İyi bir arkadaş nasıl olmalıdır?” sorusu biraz daha zorlayıcıdır. P4C oturumlarında da genelde doğru ya da yanlış tek bir cevabı olmayan bu tür sorular tartışılır.

Cesaret kavramını tartıştığımız bir oturumda çocuklar farklı varsayımlarda bulundu, tartışmanın sonunda fikir değiştirenler oldu. “Cesaret, korkusuz olmaktır,” diye başlayan bir çocuk, oturumun sonlarına doğru "Korkunun farkında olup onu yönetmektir,” diyerek fikrini değiştirdi. "Birinin cesur olabilmesi için bir zorlukla yüzleşmesi gerekir,” diyen bir başkası, cesaretin sınanabileceği önkoşulların gerekliliğine vurgu yaptı. Çocuklardan biri de, “Bir insan koşulları ve riskleri bilip devam etmeme kararı da alabilir, bence bu da cesarettir,” dedi. On yaşındaki çocuklardan cesaret kavramını bu kadar farklı açılardan düşünmelerini beklemezdik değil mi?

"Soruşturan Topluluk" Ne Demek?

Bu cesaret tartışması, P4C yönteminin nasıl çalıştığına dair güzel bir örnek. Çocuklar tek bir doğru cevabı olmayan büyük soruları tartışıyor. Farklı görüşlere, farklı sezgilere sahip olsalar da önemli olan neden böyle düşündüklerini açıklamaları. Bunu yaparken de birbirini dinlemeyi, başkalarının düşüncesine saygıyla katılıyorum ya da katılmıyorum demeyi öğreniyorlar. "Soruşturan topluluk" ile anlatmak istediğimiz şey tam da bu.

P4C'nin İki Yönlü Faydası

P4C programının faydaları iki yönlü: birincisi eleştirel düşünmeyi öğrenmekten kaynaklı etkin bir eğitim, ikincisi topluluk içinde gelişen güven ve özgüven. Kolaylaştırıcıyı en heyecanlandıran şey de bu oluyor: çocukların tartışmaları mantıksal bir çerçevede yapabilmesi ve yaparken birbirlerine dikkatli ve nazik davranmaları.

Çocuklarla felsefe yapmak konusunda ilerlemek isterseniz P4C Uygulayıcı Eğitimi programımızı inceleyebilirsiniz.

Dr. Özge Özdemir, Boğaziçi Üniversitesi Felsefe mezunu, LTS Eğitim’in (Little Thinkers Society) kurucusu ve 2016’dan beri P4C eğitmeni.